Gastrodiplomatie: culinaire nation-branding als soft power tool

Culinaire nation-branding – ook wel gastrodiplomatie/culinaire diplomatie genoemd – is een krachtige soft power strategie in de internationale betrekkingen om de identiteit en het imago van een land te versterken door middel van zijn culinaire erfgoed. Voedsel fungeert als een tastbare vertegenwoordiging van de cultuur, geschiedenis en diversiteit van een natie. Door dit culinair erfgoed op een doordachte manier te presenteren, kan een land zichzelf positioneren als unieke bestemming en zijn culinair-nationalisme botvieren.

De impact van culinaire nation-branding reikt verder dan alleen toerisme. Sommige landen, zoals Thailand, Zuid-Korea en Peru, steunen horecaondernemers financieel om restaurants in het buitenland te openen en dragen zo bij aan economische groei, handelsmogelijkheden en het aantrekken van investeringen. Door de wereld kennis te laten maken met de unieke smaken en eetgewoonten van een land, wordt de interesse gewekt en moet er een positieve associatie ontstaan met het land als geheel. Het bevordert bewustwording over de oorsprong van voedsel en de inspanningen van een land om gastronomisch erfgoed te behouden en te vernieuwen.

Bovendien claimt culinaire nation-branding duurzaamheid, lokale landbouwpraktijken en culinaire innovaties te benadrukken. De projecten worden vaak gestuurd vanuit de overheid en het bedrijfsleven met een beroemde chef als vaandeldrager. De ene keer is het Scandinavië en dan Mexico als ’te ontdekken’ trendy nieuwkomer aan het culinaire firmament. Op dit moment staat Peru al enige tijd in de schijnwerpers. Deze culinaire trend komt niet uit de lucht vallen, maar is het resultaat van een bewuste strategie en nauwkeurig uitgezet beleid. 

De Peruviaanse keuken heeft veel te bieden op culinair vlak. Het land kent een grote verscheidenheid aan te gebruiken producten, een sterke eetcultuur, goed opgeleide koks en de Nikkei keuken (Japans-Peruaans). Tot ontevredenheid van de lokale boeren en producenten zien zij weinig terug van de wereldwijde aandacht voor hun keuken en bijdrage. De chefs uit het hogere segment strijken doorgaans met de eer. Trickle-down economics blijkt ook hier niet te werken.

In essentie is culinaire nation-branding een manier om als land de culinaire identiteit te profileren en de eigenheid te benadrukken. Het gaat verder dan alleen voedsel; het zou het verhaal moeten vertellen over de eetcultuur, tradities en innovaties van alle mensen die het land definiëren en niet alleen cateren voor de globale elite. Door de wereld uit te nodigen om de smaak van een natie te proeven, moet culinaire nation-branding een blijvende indruk maken die verder reikt dan de eettafel.

Verder lezen, luisteren en kijken:

  • Garcia, Gastropolitics and the specter of race, 2021 (boek)
  • Eating at a meeting, Gastrodiplomacy, 22 dec 2020. (podcast)
  • The Hague Diplomacy Podcast, Culinary diplomacy deel 1 and 2, 9 aug/4 nov 2021.
  • Spence, Gastrodiplomacy: Assessing the role of food in decision-making, 2016 (artikel)
  • Rockhower, Recipes for gastrodiplomacy, 2012.(artikel)
  • Chapple-Sokol, Culinary diplomacy: Breaking bread to win the hearts and minds, 2013. (artikel)